Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային տնտեսական ֆորումի շրջանակներում ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը քննարկել է արտաքին տնտեսական օրակարգի ներկայիս առանձնահատկությունները, պատասխանել այն հարցին, թե ինչ գործողություններ կարող է ձեռնարկել Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵԱՏՄ)՝ կապված Հայաստանի Եվրամիությանը (ԵՄ) միանալու ձգտման հետ, և Ռուսաստանի ու Բելառուսի միջև հարաբերությունները անվանել է «իսկապես եղբայրական»։
Օվերչուկը հայտարարել է, որ ֆորումի օրակարգը հիմնականում կենտրոնացած է անկայուն արտաքին տնտեսական օրակարգին վերաբերող հարցերի վրա:
«Այս թեմաների շուրջ քննարկումները շարունակվում են: Այնուամենայնիվ, մյուս կողմից կա ընդհանուր ըմբռնում, որ ներկայիս համաշխարհային իրավիճակը պայմանավորված է օբյեկտիվ գործոններով, որոնք զարգացել են տարիներ շարունակ: Եվ այսօր սա ազդել է մեր սերնդի վրա, և մենք պետք է լուծենք այս ամենը:
Բայց մենք տեսնում ենք, որ սկզբունքորեն կա ըմբռնում, թե ինչպես արձագանքել այս մարտահրավերներին և մեծացնել վստահությունը, այդ թվում՝ միջազգային առևտրում և տնտեսական կապերում: Սա ներառում է տրանսպորտային և լոգիստիկ շղթաների բարելավում, նոր մայրցամաքային տրանսպորտային միջանցքների կառուցում և ազատ առևտրի համաձայնագրերի կնքում: Հիմնականում բոլորը խոսում են նույն բանի մասին. բոլորը հասկանում են, որ աշխարհը փոխվում է, և մենք պետք է հարմարվենք: Իրականում մենք պետք է սա ընկալենք որպես նոր նորմալ, մենք պետք է հարմարվենք, գտնենք նոր լուծումներ: Գուցե սա նույնիսկ մեր կյանքը մի փոքր ավելի հետաքրքիր դարձնի»,- ասել է նա:
Հարցին, թե ԵԱՏՄ-ն պատրաստվո՞ւմ է կոնկրետ միջոցներ ձեռնարկել Հայաստանի որդեգրած քաղաքականության դեմ, Օվերչուկը տատանողական պատասխան է տվել՝ հայտարարելով, թե չեն ցանկանում, չեն ուզում կոնկրետ միջոցներ ձեռնարկել, բայց չգիտեն՝ կկիրառե՞ն արդյոք:
«Նախ ոչ ոք չի ցանկանում ԵԱՏՄ-ից որևէ կոնկրետ միջոցառում ձեռնարկել Հայաստանի դեմ։ Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ պետություն է։ Հայաստանը բարեխղճորեն կատարում է ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում իր բոլոր պարտավորությունները։ Ես կարող եմ սա ասել պատասխանատու կերպով, քանի որ մենք հետևում ենք Հայաստանի ամբողջ իրավական շրջանակին՝ ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում ստանձնած պարտավորություններից շեղումների համար։ Եվ մենք նման շեղումներ չենք հայտնաբերել։
Այո, նրանք հայտարարում են եվրոպական չափանիշներ ընդունելու ցանկության մասին, բայց ես ուզում եմ ասել՝ ոչ բոլոր եվրոպական չափանիշներն են վատ։ Այնտեղ շատ լավ բաներ կային և կան։ Ի՞նչն է մեզ մտահոգում։ Եվրամիությունն այսօր արդյունավետորեն վերափոխվել է տնտեսական ինտեգրման միավորումից, որը մենք բոլորս լավ գիտեինք, և որը բազմաթիվ լավ և գրավիչ զարգացումներ է ապրել։ Բայց այն վերափոխվել է ռազմաքաղաքական դաշինքի, որն այժմ թշնամաբար է վերաբերվում մեր երկրին։ Եվ սա հարցեր է առաջացնում. ո՞ւր է գնում Հայաստանը, որո՞նք են հետևանքները, ինչո՞ւ պետք է աջակցենք այս շարժմանը: Մյուս կողմից մենք հասկանում ենք, որ եթե Հայաստանը միանում է Եվրամիությանը, ապա պետք է որոշում կայացնի իր ապագայի վերաբերյալ»,- ասել է Օվերչուկը:
Նա հիշեցրել է Աստանայում վերջերս կայացած Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի նիստում ԵԱՏՄ չորս առաջնորդների ընդունած հայտարարությունը, որով կոչ էր արվում Հայաստանի ղեկավարությանը հնարավորինս շուտ քննարկել հանրաքվե անցկացնելու հարցը:
Մտնելով ՀՀ ներքին գործերի և ներքին որոշումների դաշտ՝ Օվերչուկը հայտարարել է, որ կարծում է՝ հանրաքվեն բոլորի շահերից կբխի, քանի որ անկայուն իրավիճակը անորոշություն է ստեղծում հատկապես ներդրողների համար:
«Ինչո՞ւ․ որովհետև եթե, ասենք, Հայաստանը միանա Եվրամիությանը, դա նշանակում է, որ այնտեղ կհայտնվեն նոր չափորոշիչներ և նոր տեխնիկական կանոնակարգեր, որոնք չեն համապատասխանի մեր չափանիշներին:
Պարզ օրինակ. դուք ցանկանում եք հիմնել մուրաբայի արտադրության բիզնես: Ձեզ անհրաժեշտ է ձեռք բերել որոշակի սարքավորումներ: Կգնե՞ք այս սարքավորումները եվրոպական, թե՞ եվրասիական չափանիշներով: Մինչև այս պարզ և ակնհայտ հարցի պատասխանը չունենաք, չեք կարողանա որոշել, թե ինչպիսի մուրաբա եք պատրաստելու, ինչ փաթեթավորում է այն օգտագործելու, ինչպիսին կլինի ապրանքի նկարագրությունը, ինչ պահանջներ կլինեն և ինչ լեզուներով: Այս ամենը պետք է հասկանալ: Այսպիսով, անորոշությունը վնասակար է բոլորի, այդ թվում՝ նաև Հայաստանի համար:
Հետևաբար ԵԱՏՄ ղեկավարները խնդրեցին որոշում կայացնել հնարավորինս արագ: Եվ, իհարկե, եթե խոսենք ԵԱՏՄ օրենսդրության մասին, այն ներկայումս չի նախատեսում որևէ պետության բացառում կամ ԵԱՏՄ անդամի մասնակցության կասեցում միության աշխատանքներին: Սա այն հարցն է, որը պետք է դիտարկել զուտ իրավական տեսանկյունից, քանի որ այսօր մենք բախվում ենք որոշակի իրավական հակամարտության, և այն պետք է լուծվի: Դրան նույնպես պետք է մոտենալ շատ հանգիստ. մենք կաշխատենք հանգիստ:
Ի դեպ, կարծում եմ, որ հայերը նույնպես կմասնակցեն այս աշխատանքին, քանի որ նրանք՝ որպես Եվրասիական տնտեսական միության անդամներ, նույնպես հասկանում են, որ ԵԱՏՄ օրենսդրության մեջ կան որոշ բացթողումներ, որոնք պետք է լրացվեն: Սա նորմալ աշխատանքային իրավիճակ է։
Բայց կրկին մենք շատ մտահոգված ենք այս արագ եվրոպական շարժմամբ, որը, մեր կարծիքով, հնարավոր է մեծ վնաս հասցնի Հայաստանին, Եվրասիական միությանը և մեր երկրների բիզնեսներին, որոնք ներկայումս գտնվում են անորոշության մեջ. ի՞նչ անել: Սա, ըստ էության, ամբողջ հարցն է: Սա աշխատանքային իրավիճակ է, և պետք է այդպես էլ վերաբերվել»,- մանրամասնել է Օվերչուկը:
ՌԴ փոխվարչապետը հերքել է, թե հնարավոր է՝ մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերը քննարկվեն Հայաստանի անդամակցության սառեցման որոշակի մեխանիզմներ:
«Ոչ, գաղափարն այն է, որ քննարկվեն հնարավոր գործողությունները, և հաշվետվություն ներկայացվի մինչև դեկտեմբեր։ Ակնհայտ է, որ ինչպես միշտ է պատահում նման դեպքերում, կստեղծվի աշխատանքային խումբ, որը կներառի համապատասխան շահագրգիռ անդամ պետություններին։ Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի անդամներին՝ մեր երկրների կառավարությունների ղեկավարներին, հանձնարարվել է ուսումնասիրել այս հարցերը։ Նրանք կգնահատեն իրավիճակը և կներկայացնեն առաջարկություններ Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդին, որը տեղի կունենա այստեղ՝ Սանկտ Պետերբուրգում, 2026 թվականի դեկտեմբերին»,- ասել է Օվերչուկը:
Վերջինս հարցազրույցում չի մոռացել առանձնակի հիշատակել նաև Բելառուսին ու ընդգծել, որ ՌԴ-ն ու Բելառուսը միասին են աշխատում «արտաքին սպառնալիքներին դիմակայելու, միմյանց օգնելու և իրականացնելու համատեղ համագործակցության նախագծեր»:
«Բելառուսը մեր աջակցությամբ ավելի ու ավելի է զարգացնում ավիացիան։ Իրականացվում են գյուղատնտեսական մեքենաների և հատուկ ինժեներիայի հետ կապված նախագծեր. այս բոլոր հարցերը մեր օրակարգում են։
Բելառուսն ունի 9,5 միլիոն բնակչություն։ Այսպիսով, այս թվերը իսկապես խոսում են մեր կապերի մակարդակի և սերտության մասին։ Եվ ինչը շատ կարևոր է. և՛ մենք, և՛ բելառուսները վճռական ենք ամրապնդել այդ կապերը, միասին զարգանալ և աջակցել միմյանց։ Մենք իսկապես եղբայրական ազգեր ենք։ Եղբայրական ազգերը աջակցում են միմյանց. սա պարզապես խոսքի արտահայտություն չէ, այլ պարզապես այդպես է»,- հայտարարել է Օվերչուկը:
