ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ժամանել է Չինաստան: Վերջին 8 տարվա ընթացքում սա ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում գտնվող անձի առաջին այցն է Պեկին:
Թրամփը երկու օր կանցկացնի Չինաստանում՝ հանդիպելով Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի հետ: ԱՄՆ նախագահի վերջին այցը Չինաստան տեղի է ունեցել 2017 թվականին՝ Սպիտակ տանը Թրամփի առաջին ժամկետի ընթացքում: Ակնկալվում է, որ առաջնորդները կքննարկեն ոչ միայն առևտրային և տնտեսական հարաբերությունները, այլև աշխարհաքաղաքական մի շարք հարցեր՝ Մերձավոր Արևելքից մինչև Թայվան:
Պաշտոնապես, այցը նվիրված է ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև հարաբերությունների կայունացմանը, որոնք թուլացել են մի քանի ամիս տևած առևտրային լարվածությունից և տեխնոլոգիական անհամաձայնություններից հետո:
Սակայն, իրական օրակարգը շատ ավելի լարված է. առևտրային հարցերից բացի, որոնք կլինեն քննարկումների կենտրոնում, կողմերը կարող են անդրադառնալ Թայվանին և արհեստական բանականության զարգացմանը: Ամերիկացի առաջնորդը, հավանաբար, կփորձի Պեկինին դրդել օգտագործել իր ազդեցությունը Իրանի վրա ճնշում գործադրելու համար։
Երկու նման խոշոր տերությունների առաջնորդների հանդիպումը հնարավորություն է գնահատելու յուրաքանչյուր երկրի կշիռը համաշխարհային ասպարեզում: Շատ փորձագետներ կարծում են, որ Պեկինը մոտենում է այս հանդիպմանը ուժի դիրքերից:
Առևտրային զինադադար և հազվագյուտ մետաղներ
Տնտեսական տեսանկյունից Թրամփը, հավանաբար, կփորձի Պեկինին «համոզել» ավելացնել գյուղատնտեսական արտադրանքի և ամերիկյան ինքնաթիռների գնումները: Մասնագետները կարծում են, որ ամենահավանական սցենարը առևտրային զինադադարի երկարաձգումն է և որոշակի համաձայնագրերի կնքումը, ինչպիսիք են սոյայի գնման կամ Boeing ինքնաթիռների վերաբերյալ համաձայնագրերը: Այնուամենայնիվ, Վաշինգտոնի և Պեկինի միջև հիմնարար տարաձայնությունները մնում են առևտրային սակագներ, տեխնոլոգիական սահմանափակումներ, առաջադեմ միկրոչիպերի արտադրություն և, ամենակարևորը, Չինաստանի վերահսկողությունը հազվագյուտ մետաղների նկատմամբ։
Վերջին անգամ Դոնալդ Թրամփը և Սի Ծինփինը հանդիպել են անցյալ աշնանը՝ Հարավային Կորեայում տարածաշրջանային հանդիպման շրջանակներում։ Այդ ժամանակ նրանց հաջողվել էր դադարեցնել ամիսներ շարունակվող առևտրային առճակատումը։ Այն ժամանակ Պեկինը օգտվում էր Չինաստանի փաստացի մենաշնորհից վերամշակված հազվագյուտ մետաղների շուկայում, որոնք անհրաժեշտ են արդյունաբերության լայն շրջանակի համար։
Դատելով Թրամփին Պեկին ուղեկցող պատվիրակության կազմից՝ հազվագյուտ մետաղների հարցը նույնպես կքննարկվի նրա ներկայիս այցի ընթացքում։
Ամերիկացի առաջնորդի հետ ժամանել են խոշոր ամերիկյան բիզնեսների ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ Tesla-ի գործադիր տնօրեն Իլոն Մասկը, Apple-ի հիմնադիր Թիմ Քուքը, Boeing-ի ղեկավար Քելլի Օրտբերգը և չիպերի արտադրող Nvidia-ի գործադիր տնօրեն Ջենսեն Հուանգը։
Թայվանի հարցը
Արդյո՞ք ԱՄՆ նախագահի այցը Չինաստան անհանգստացնում է Թայբեյին: Պաշտոնապես՝ ոչ: Թայվանի կառավարությունը մի քանի օր է, ինչ կրկնում է, որ Թայբեյի և Վաշինգտոնի միջև հարաբերությունները լավ են, և չկա որևէ պատճառ խոսելու ամերիկյան աջակցության կրճատման մասին՝ Պեկինին հարմարվելու համար: Վերջին տասներկու ամիսների ընթացքում Միացյալ Նահանգները իսկապես բազմիցս ցուցադրել է Թայվանի հետ ակտիվ ներգրավվածություն: 2025 թվականի դեկտեմբերին երկու կողմերը համաձայնության եկան զենքի վաճառքի հարցում, և թայվանական ընկերությունները նույնպես մեծ ներդրումներ են կատարել ամերիկյան կիսահաղորդչային արդյունաբերության մեջ:
Այնուամենայնիվ, մայիսի 11-ին Թայվանի արտաքին գործերի նախարար Լին Ցզյալոնգը հայտարարել է, որ պաշտոնական Թայբեյը վստահ է Վաշինգտոնի հետ իր հարաբերությունների ամրության մեջ, բայց զգուշանում է ցանկացած անսպասելի զարգացումից:
Եթե Դոնալդ Թրամփը և Սի Ծինփինը իրենց հանդիպման ժամանակ բարձրացնեն Թայվանին ամերիկյան զենքի վաճառքի հարցը, դա կնշանակի հրաժարվել այսպես կոչված «Թայվանի վերաբերյալ վեց ամերիկյան երաշխիքներից», որոնք ուժի մեջ են 1982 թվականից և ընդունվել են Ռոնալդ Ռեյգանի վարչակազմի օրոք: Այս երաշխիքները նախատեսում են, որ Վաշինգտոնը չի խորհրդակցում Պեկինի հետ Թայբեյին ռազմական վաճառքի վերաբերյալ:
Վերջերս Պեկինի ճնշումը Թայվանին դիվանագիտորեն մեկուսացնելու ուղղությամբ ուժեղացել է: Մասնավորապես, մայիսի սկզբին Պեկինը դատապարտել էր Պարագվայի նախագահ Սանտյագո Պենյայի այցը Թայվան:
Ավելին, Պեկինի ճնշման տակ Զամբիայում մարդու իրավունքների գագաթնաժողովը չեղարկվել է, քանի որ ելույթ ունեցողների թվում էին թայվանցի մի քանի ներկայացուցիչներ:
