NASA-ն և ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարությունը պաշտոնապես հաստատել են համատեղ աշխատանքի շարունակությունը Fission Surface Power նախագծի շուրջ: Սա կոմպակտ միջուկային ռեակտոր է, որը պետք է տեղակայվի Լուսնի մակերևույթին: Այս մասին հայտնում է ScienceAlert-ը:
Ինչո՞ւ է Լուսնին անհրաժեշտ միջուկային ռեակտոր
Նախագծի գլխավոր նպատակն է ապագա լուսնային բազաներն ապահովել էներգիայի կայուն աղբյուրով երկար տարիների ընթացքում: Արևային վահանակները, չնայած իրենց առավելություններին, ունեն լուրջ սահմանափակումներ. դրանք չեն աշխատում երկշաբաթյա լուսնային գիշերվա ընթացքում և կախված են լույսի անկման անկյունից: Միջուկային ռեակտորը, ընդհակառակը, ընդունակ է մշտական հզորություն տալ՝ անկախ օրվա ժամից կամ Արեգակի դիրքից:
Ըստ պլանների՝ կայանը պետք է արտադրի առնվազն 40 կիլովատ էլեկտրաէներգիա, ինչը բավարար է մոտ 30 միջին երկրային տների սնուցման համար՝ 10 տարվա ընթացքում: Այդ էներգիան թույլ կտա ապահովել բնակելի մոդուլների, գիտական գործիքների, կենսապահովման համակարգերի և ռովերների աշխատանքը: «Այս համաձայնագիրը թույլ է տալիս խորացնել NASA-ի և Էներգետիկայի նախարարության համագործակցությունը և ստեղծել տեխնոլոգիաներ, որոնք անհրաժեշտ են տիեզերական հետազոտությունների նոր դարաշրջանի համար»,- հայտարարել է NASA-ի ադմինիստրատոր Ջարեդ Այզեկմանը:
Ինժեներական մարտահրավերներ
Լուսնի համար ռեակտորի ստեղծումը բախվում է մի շարք լուրջ դժվարությունների, որոնք չկան երկրային ԱԷԿ-ների կառուցման ժամանակ.
Մթնոլորտի բացակայություն — անհնար է օգտագործել ավանդական ջրային հովացումը: Ստիպված կլինեն կիրառել այլընտրանքային համակարգեր՝ պինդ մարմնի ջերմահաղորդականություն կամ հեղուկ մետաղներ (օրինակ՝ նատրիում): Սա զգալիորեն բարդացնում է կառուցվածքը:
Լուսնային փոշի — այն հղկող է, էլեկտրականորեն լիցքավորված և հեշտությամբ կպչում է բոլոր մակերևույթներին: Այն կարող է խցանել շարժվող մասերը և խաթարել ջերմահեռացումը:
Ճառագայթային պաշտպանություն — ռեակտորը պետք է անվտանգ լինի տիեզերագնացների համար, որոնք գտնվելու են դրանից մի քանի տասնյակ մետր հեռավորության վրա: Ընդ որում, պաշտպանությունը պետք է լինի թեթև:
Տեղափոխում և մոնտաժ — սարքը պետք է լինի կոմպակտ, որպեսզի տեղավորվի հրթիռի մեջ, և բավականաչափ պարզ՝ տեղում տեղակայվելու համար:
Նախագծման նախնական փուլն արդեն ավարտված է: Այժմ սկսվում է ցուցադրական և թռիչքային նմուշների ստեղծումը: Լիովին պատրաստի ռեակտորը պետք է անցնի երկրային փորձարկումներ և Լուսին հասցվի մինչև 2030 թվականը:
Նախագծի հեռանկարներն ու նշանակությունը
Միջուկային ռեակտորը լուսնային մշտական բազաների, ռեսուրսների արդյունահանման և դեպի Մարս թռիչքների նախապատրաստման առանցքային տարրն է: Առանց կայուն էներգիայի աղբյուրի հնարավոր չէ խոսել մարդու երկարատև ներկայության մասին Երկրից դուրս:
Կարճ ասած
NASA-ն և ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարությունը շարունակում են աշխատանքը Լուսնի միջուկային ռեակտորի վրա (Fission Surface Power): Կայանը պետք է ապահովի առնվազն 40 կվտ հզորություն 10 տարվա ընթացքում և աշխատի արևի լույսից անկախ: Մինչև 2030 թվականը նախատեսվում է ավարտել մշակումը և երկրային փորձարկումները: Հիմնական դժվարությունները հովացման համար մթնոլորտի բացակայությունը, լուսնային փոշին և ճառագայթային պաշտպանությունն են: Սա վճռորոշ քայլ է դեպի Լուսնի մշտական բնակեցում:
