ԱՄՆ Կոնգրեսի անկախ վերահսկիչ գերատեսչությունը՝ Government Accountability Office-ը (GAO), սկսել է ստուգել, թե ինչպես է ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը խմբագրել և հրապարակել Ջեֆրի Էփշտեյնի գործով հետաքննության նյութերը, հայտնում է NBC News-ը։
Ստուգումն անցկացվում է մի խումբ սենատորների բողոքից հետո, որոնք հայտարարել են Epstein Files Transparency Act օրենքի շրջանակում հրապարակված փաստաթղթերում անձնական տվյալների թաքցման և բացահայտման ժամանակ թույլ տրված խախտումների մասին։
GAO-ին հարցումով դիմել են դեմոկրատ սենատորներ Ջեֆ Մերկլին, Դիք Դուրբինը և Բեն Ռեյ Լուհանը, ինչպես նաև հանրապետական Լիզա Մուրկովսկին։ Գերատեսչությունը հաստատել է, որ ընդունել է հարցումը քննության և անցել է ստուգման ծավալի և հետաքննության մեթոդաբանության որոշմանը։
Հետաքննության համար առիթ են դարձել այն դեպքերը, երբ հրապարակված փաստաթղթերում թաքցվել են մարդկանց անուններ, որոնք, ըստ օրենքի պահանջների, չպետք է գաղտնիացվեին, մինչդեռ որոշ զոհերի ինքնություն, ընդհակառակը, բացահայտվել է։ Սենատորները կարծում են, որ Արդարադատության նախարարությունը խախտել է նյութերի խմբագրման՝ օրենքով նախատեսված կարգը։
GAO-ի ստուգումն սկսել է Արդարադատության նախարարության գլխավոր տեսուչի սեփական վարչությունը՝ Epstein Files Transparency Act-ի պահանջների պահպանման վերաբերյալ զուգահեռ գերատեսչության հետաքննության մասին հայտարարությունից մեկ շաբաթից էլ պակաս ժամանակ անց։ Օրենքը պարտավորեցնում է Արդարադատության նախարարությանը հրապարակել Էփշտեյնի գործով հետաքննության նյութերը, որոնք նախկինում հասանելի չեն եղել հանրությանը։
Ինչպես հայտնել են սենատոր Մերկլիի գրասենյակից, GAO-ի ներկայացուցիչները տեղեկացրել են օրենսդիրներին, որ համակարգելու են աշխատանքը գլխավոր տեսուչի գրասենյակի հետ՝ հետաքննությունների կրկնօրինակումից խուսափելու համար։
Իր հայտարարության մեջ Մերկլին քննադատել է Դոնալդ Թրամփի վարչակազմին՝ մեղադրելով օրենքի խախտման և ի շահ «հարուստների ու ազդեցիկների» տեղեկատվության թաքցման մեջ։ Ըստ նրա՝ անկախ հետաքննությունը պետք է օգնի պատասխանատվություն սահմանել վարչակազմի գործողությունների համար։
Սենատորները GAO-ին խնդրել են ուսումնասիրել, թե քանի աշխատակից է մասնակցել փաստաթղթերի ստուգման և հրապարակման գործընթացին, ինչպես նաև բոլոր այն հրահանգներն ու ցուցումները, որոնք Արդարադատության նախարարությունը կամ Թրամփի վարչակազմի բարձրաստիճան ներկայացուցիչները տվել են 2025 թվականի հունվարից մինչև այժմ նյութերի խմբագրմամբ զբաղվող աշխատակիցներին։
Բացի դրանից, օրենսդիրները պահանջել են ստուգել հնարավոր զոհերի, Էփշտեյնի ենթադրյալ հանցակիցների և այսպես կոչված «քաղաքականապես նշանակալի անձանց» մասին տեղեկատվության մշակման վերաբերյալ կոնկրետ ցուցումները։ Առանձին պահանջվել է տեղեկատվություն այն բոլոր քաղաքական նշանակվածների մասին, որոնք կարող էին մասնակցել Արդարադատության նախարարության կայքից արդեն հրապարակված փաստաթղթերի հեռացմանը։
ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը դեռ չի մեկնաբանել GAO-ի ստուգման մեկնարկը։ Ավելի վաղ գլխավոր դատախազի պաշտոնակատար Թոդ Բլանշը հայտարարել էր, որ գերատեսչությունը պահպանում է օրենքի պահանջները, թեև խոստովանել էր, որ Արդարադատության նախարարությունը պահում է մոտ երեք միլիոն ֆայլ։ Նրա խոսքով՝ այդ նյութերի զգալի մասը կրկնօրինակներ են, իսկ մի մասը չի հրապարակվում տուժածների անձնական տվյալները պաշտպանելու համար։
Արդարադատության նախարարությունը ավելի վաղ հայտարարել էր նաև, որ փաստաթղթերի խմբագրմանն առնչվող խնդիրները կարող էին առաջանալ սեղմ ժամկետներում հսկայական ծավալի տեղեկատվություն մշակելու անհրաժեշտության պատճառով։ Գերատեսչության ներկայացուցիչն ասել էր, որ մոտ 3,5 միլիոն էջ մշակելիս որոշ անուններ կարող էին պատահաբար թաքցվել կամ, հակառակը, մնալ առանց խմբագրման։
Ջեֆրի Էփշտեյնը մահացել է 2019 թվականին՝ անչափահասների սեռական շահագործման մեղադրանքով դատավարության սպասելիս։ Դաշնային քննիչները պնդում էին, որ նրա զոհ է դարձել ավելի քան հազար կին։ ԱՄՆ-ում մեղադրանքներ են առաջադրվել միայն հենց Էփշտեյնին և նրա հանցակից Գիսլեյն Մաքսվելին, որն այժմ կրում է իր 20-ամյա ազատազրկման իր պատիժը։
Epstein Files Transparency Act օրենքն ԱՄՆ Կոնգրեսն ընդունել է անցյալ տարվա նոյեմբերին՝ ՀԴԲ-ի և Արդարադատության նախարարության համատեղ հուշագրի հասցեին հնչած հանրային քննադատությունից հետո։
