Artemis 2-ի անձնակազմի բարեհաջող վերադարձը Երկիր 2026 թվականի ապրիլի 10-ին դարձավ կարևորագույն հանգրվան, սակայն NASA-ն արդեն ակտիվորեն պատրաստվում է հաջորդ քայլերին: Artemis ծրագիրը թևակոխում է նոր մակարդակ՝ փորձնական թռիչքներից անցում կատարելով դեպի իրական վայրէջք Լուսնի վրա և մշտական բազայի ստեղծում, ինչպես հայտնում է Space.com-ը:
Փոփոխություններ Artemis 3-ի պլաններում
Ի սկզբանե Artemis 3-ը պետք է լիներ տիեզերագնացների՝ Լուսնի մակերևույթ առաջին վայրէջքի առաքելությունը: Սակայն 2026 թվականի փետրվարի վերջին NASA-ի ադմինիստրատոր Ջարեդ Այզեկմանը հայտարարեց ծրագրի կառուցվածքի լուրջ վերանայման մասին:
Այժմ Artemis 3-ը կվերածվի փորձնական առաքելության Երկրի ուղեծրում: Դրա գլխավոր խնդիրն է լինելու փորձարկել Orion նավի կցումը լուսնային վայրէջքի երկու մոդուլներից մեկին կամ երկուսին էլ՝ SpaceX-ի Starship-ին և Blue Origin-ի Blue Moon-ին: Առաքելության մեկնարկը նախատեսվում է 2027 թվականի կեսերին:
Եթե ամեն ինչ հաջող ընթանա, ապա արդեն Artemis 4-ը 2028 թվականի վերջին տիեզերագնացներին կհասցնի Լուսնի մակերևույթ՝ հարավային բևեռի շրջանում:
Մոտակա տարիների ծրագրերը
Հետագայում ծրագիրն ավելի մեծ թափ կստանա: Artemis-ի հաջորդող անձնակազմով առաքելությունները նպատակ ունեն աստիճանաբար ստեղծել ենթակառուցվածքներ մշտական լուսնային բազայի համար, որը նախատեսվում է շահագործման հանձնել մինչև 2032 թվականը: Այս բազան կդառնա փորձադաշտ այն տեխնոլոգիաների համար, որոնք անհրաժեշտ են դեպի Մարս ապագա արշավախմբի համար (ինչը NASA-ն նախատեսում է 2030-ականների վերջին կամ 2040-ականների սկզբին):
Աշխատանքներն արդեն ընթացքի մեջ են: Ինչպես հայտնել է NASA-ի ադմինիստրատորի տեղակալ Ամիտ Կշատրիան, Artemis 3-ի համար նախատեսված SLS հրթիռի որոշ տարրեր արդեն հասցվել են Ֆլորիդայի Քենեդիի անվան տիեզերակայան: Ջարեդ Այզեկմանը նշել է, որ Artemis 2-ի թռիչքի օրը տեղի է ունեցել Artemis 3 առաքելության նախագծման վերաբերյալ բարձր մակարդակի առաջին խորհրդակցությունը:
Տեխնիկական մարտահրավերներ
Չնայած լավատեսությանը, առջևում դեռ շատ դժվարություններ կան: Լուսնային վայրէջքի երկու մոդուլներն էլ դեռևս լիարժեք փորձարկումներ չեն անցել.
Blue Moon-ը դեռ ոչ մի անգամ չի թռել:
Starship-ն իրականացրել է 11 սուբուղեծրային թեստային թռիչք (որոնցից վերջին երկուսը հաջող են եղել), սակայն այն դեռ դուրս չի եկել ուղեծիր, չի ցուցադրել տիեզերքում վառելիքի լիցքավորման հնարավորությունը և դեռևս համալրված չէ կենսապահովման համակարգով:
Նաև անհրաժեշտ է լրամշակել Orion-ի որոշ համակարգեր: Artemis 2-ի ժամանակ հայտնաբերվել էր հելիումի արտահոսք շարժիչային համակարգում, ինչպես նաև փոքր խնդիրներ էին առաջացել սանհանգույցի հետ:
Լավատեսություն և հեռահար նպատակ
NASA-ի ղեկավարությունը վստահ է ծրագրի հաջողության հարցում: Ջարեդ Այզեկմանը հայտարարել է. «Սա միայն սկիզբն է: Մենք պատրաստվում ենք դա անել պարբերաբար՝ ուղարկել առաքելություններ դեպի Լուսին, մինչև որ վայրէջք կատարենք 2028 թվականին և սկսենք կառուցել մեր բազան»:
Ամիտ Կշատրիան հավելել է. «Ճանապարհը դեպի լուսնային մակերևույթ բաց է, բայց առջևում ավելի շատ աշխատանք կա, քան թողել ենք հետևում: Այդպես կլինի միշտ»:
Կարճ ասած
Artemis 2-ի հաջող վերադարձից հետո NASA-ն անցնում է հաջորդ փուլերին: Artemis 3-ը 2027 թվականի կեսերին կդառնա Orion-ի և լուսնային մոդուլների կցման փորձը ուղեծրում: Artemis 4-ը 2028 թվականի վերջին պետք է իրականացնի առաջին վայրէջքը Լուսնի հարավային բևեռում: Ծրագիրը նախատեսում է մինչև 2032 թվականը ստեղծել մշտական լուսնային բազա՝ որպես Մարսի առաքելության նախապատրաստական հարթակ:
