«Orion» տիեզերանավի չորս տիեզերագնացները ավարտել են Լուսնի շրջանցումը և ուղղություն վերցրել դեպի Երկիր: Այս առաքելության ընթացքում նրանք հեռացել են ավելի հեռու, քան երբևէ եղել է որևէ երկրացի տիեզերքում, կես դարվա ընդմիջումից հետո առաջին անգամ սեփական աչքերով տեսել են արբանյակի հակառակ կողմը և տեսաուղերձ ստացել Ջիմ Լովելից՝ «Apollo 13»-ի լեգենդար հրամանատարից, ում ռեկորդը նրանք հենց նոր գերազանցեցին:
2026 թվականի ապրիլի 7-ի գիշերը «Orion» տիեզերանավը կատարեց Լուսնի շրջանցումը, որը տևեց գրեթե յոթ ժամ: Բացի տեխնիկական փորձարկումներից, «Artemis 2» առաքելությունը հավերժ գրեց իր անունը պատմության մեջ:
Բացարձակ հեռավորություն. ինչպես ընկավ «Apollo 13»-ի ռեկորդը
Նախ անձնակազմը կրկնեց իր նախորդների ձեռքբերումը, ապա՝ անցավ դրանից: Առաջին կարևոր կետը գրանցվեց ապրիլի 6-ին, երբ նավը հեռացավ Երկրից 400,171 կիլոմետր: Հենց այսքան էր 1970-ին հասել «Apollo 13»-ը՝ վթարի պատճառով:
Մի քանի ժամ անց՝ Երևանի ժամանակով ուշ գիշերը, «Orion»-ը հասավ իր հետագծի առավելագույն կետին՝ 406,771 կիլոմետր Երկրից: Պատմության մեջ ոչ մի մարդ այսքան հեռու չէր գնացել հարազատ մոլորակից: Լուսնի հակառակ կողմում գտնվելու ընթացքում կապը նավի հետ ընդհատվել էր շուրջ 40 րոպեով:
Հրաժեշտի «բարի գալուստ» Ջիմ Լովելից
Իր մահից մի քանի ամիս առաջ (Ջիմ Լովելը մահացել է 2025-ի օգոստոսին) «Apollo 13»-ի հրամանատարը կարճ տեսաուղերձ էր ձայնագրել: Նա գիտեր, որ իր ռեկորդը կհաղթահարվի, և ցանկանում էր անձամբ ողջունել նրանց:
«Ողջույն, “Artemis 2”, — ասել է Լովելը: — Ձեզ հետ խոսում է “Apollo”-ի տիեզերագնաց Ջիմ Լովելը: Բարի գալուստ իմ հին թաղամաս»:
Նա հիշեցրել է նաև «Apollo 8»-ի մասին և ավարտել ուղերձը՝ հղում անելով իրենց հայտնի սուրբծննդյան ուղերձին. «Հաջողություն և բարի ճանապարհ բոլորիս կողմից այստեղ՝ բարի Երկրի վրա»:
«Թող այս ռեկորդը երկար չապրի»
Երբ «Orion»-ը պաշտոնապես գերազանցեց «Apollo 13»-ի ցուցանիշը, կանադացի տիեզերագնաց Ջերեմի Հանսենը հանդես եկավ տպավորիչ խոսքով.
«Մենք այս պահն ընտրում ենք մարտահրավեր նետելու համար ներկա և հաջորդ սերնդին. այնպես արեք, որ այս ռեկորդը երկար չմնա»:
Ի՞նչ է սպասվում հետո և ովքե՞ր են թռչում
Այժմ «Orion»-ն օգտագործում է Լուսնի ձգողականությունը՝ դեպի Երկիր թափ հավաքելու համար: Վերադարձը սպասվում է շաբաթ օրը՝ ապրիլի 10-ին, Սան Դիեգոյի ափերի մոտ:
Պատմական անձնակազմը.
Ռիդ Ուայզման — հրամանատար;
Վիկտոր Գլովեր — օդաչու, առաջին սևամորթ տիեզերագնացը, ով դուրս է եկել ցածր երկրամերձ ուղեծրից;
Քրիստինա Կոխ — առաքելության մասնագետ, պատմության մեջ առաջին կինը նման հեռավորության վրա;
Ջերեմի Հանսեն — առաքելության մասնագետ (Կանադա), առաջին ոչ ամերիկացին խորը տիեզերքում:
Անձնակազմը նկատել է նաև մի անսովոր երկրաբանական առանձնահատկություն Լուսնի մակերևույթին, որը նախկինում չէր ֆիքսվել: NASA-ն խոստանում է մանրամասները հայտնել առաջիկա օրերին:
Կարճ ասած
«Artemis 2» առաքելությունը վերջին 54 տարվա մեջ առաջին անձնակազմով թռիչքն է Լուսնի շուրջ: Չորս տիեզերագնացներ սահմանել են բացարձակ հեռավորության ռեկորդ՝ 406,771 կմ Երկրից: Նախորդ ռեկորդը պատկանում էր «Apollo 13»-ին և պահպանվել էր 56 տարի: Նավը վերադառնում է Երկիր, վայրէջքը սպասվում է շաբաթ օրը՝ ապրիլի 10-ին: Անձնակազմում առաջին անգամ ընդգրկված են կին, սևամորթ տիեզերագնաց և ոչ ամերիկացի մասնագետ:
