Մինչ NASA-ի չորս տիեզերագնացները մոտենում են Լուսնի պատմական շրջանցմանը՝ ավելի քան 53 տարվա ընդմիջումից հետո առաջին անձնակազմով թռիչքին դեպի լուսնամերձ տարածություն, Orion նավի վրա իսկական «աստղ» է դարձել… զուգարանը: «Լուսնային սանհանգույցի» հետ կապված խնդիրները քննարկվում են գրեթե նույնքան ակտիվ, որքան հենց թռիչքը:
Առաջին անսարքությունները սկսվել են մեկնարկից անմիջապես հետո
Արդեն առաքելության առաջին օրը՝ 2026 թվականի ապրիլի 1-ին, դադարել է գործել մեզի հավաքման ֆունկցիան: Առաքելության մասնագետ Քրիստինա Կոխը անձամբ զբաղվել է վերանորոգմամբ՝ Թռիչքների կառավարման կենտրոնի ցուցումներով, և հաջողությամբ վերացրել է անսարքությունը:
«Ես հպարտ եմ, որ կարող եմ ինձ տիեզերական սանտեխնիկ անվանել, — ապրիլի 3-ին լրագրողների հետ հարցազրույցում ասել է Կոխը: — Ես սիրում եմ ասել, որ սա թերևս բորտի ամենակարևոր սարքավորումն է: Այնպես որ, մենք բոլորս թեթևացած շունչ քաշեցինք, երբ պարզվեց, որ դրա հետ ամեն ինչ կարգին է»:
Այնուամենայնիվ, խնդիրը լիովին չի անհետացել: Հաջորդող օրերին անձնակազմը սկսել է դժգոհել հիգիենայի բաժնից եկող տարօրինակ «այրվածի» հոտից, որը հիշեցնում է երկար դադարից հետո առաջին անգամ միացրած էլեկտրական տաքացուցիչի հոտ:
Ի՞նչ են ասում NASA-ում
Orion ծրագրի ղեկավարի տեղակալ Դեբբի Քորտը ապրիլի 4-ի բրիֆինգի ժամանակ հայտնել է, որ ինժեներները դեռ ճշգրիտ չեն պարզել հոտի պատճառը, սակայն այն վտանգավոր չեն համարում: Թիմերը ենթադրում են, որ դա մեխանիկական բնույթի է՝ հնարավոր է, որ որոշ նյութեր կամ ժապավեններ գազեր են արտազատում:
Եվս մեկ խնդիր է առաջացել մեզը դեպի տիեզերք արտանետելու համակարգի հետ: Ապրիլի 3-ի երեկոյան փականը դադարել է աշխատել այն բանից հետո, երբ հաջողվել է դատարկել բակի պարունակության միայն 3%-ը: Ինժեներները կասկածում են, որ առաջացել է սառցե խցանում, ինչը սովորական երևույթ է ցուրտ տիեզերքում:
Ապրիլի 4-ին տիեզերանավը մի քանի ժամով հատուկ շրջել են այնպես, որ արտանետման համակարգի փողրակն ուղղված լինի դեպի Արեգակը՝ «տաքացման» (bake out) համար: Գործողությունը մասնակի հաջողությամբ է անցել. հաջողվել է դատարկել բակի պարունակության մոտ կեսը: Սակայն տիեզերագնացներին դեռևս չեն թույլատրել զուգարանից օգտվել ըստ նշանակության:
Քանի դեռ համակարգը չի աշխատում հաստիքային ռեժիմով, անձնակազմն օգտագործում է վթարային միզաընդունիչներ՝ կափարիչով պլաստիկ գլանաձև տարաներ: Տիեզերագնաց Դոն Պետիտը նույնիսկ հրապարակել է դրանց լուսանկարներն ու կատակել. «Երբ լուսնամերձ տարածությունում զուգարանդ փչանում է, քեզ պետք են այլընտրանքային տարբերակներ»:
Ինչո՞ւ են բոլորն այդքան անհանգստացած զուգարանի համար
Յուրաքանչյուր բրիֆինգի ժամանակ լրագրողներն առաջին հերթին հարցնում են հենց զուգարանի մասին: NASA-ում դա հասկանում են. «Կարծում եմ՝ զուգարաններն ու լոգասենյակները այն թեմաներն են, որոնք բոլորն իրոք լավ հասկանում են», — բացատրել է Դեբբի Քորտը: — «Մենք առաջին անգամ ենք թռչում դրանով: Apollo-ն նման տեխնոլոգիա չի ունեցել»:
Orion-ի զուգարանի մշակումն արժեցել է 23 միլիոն դոլար: Այն Միջազգային տիեզերական կայանի զուգարանների ավելի կոմպակտ տարբերակն է և ներկառուցված է նավի հատակի մեջ:
Կարճ ասած
Տիեզերական զուգարանը դարձել է Artemis 2 առաքելության գլխավոր թեմաներից մեկը: Մեկնարկից հետո խնդիրներ են առաջացել մեզի հավաքման և արտանետման հետ, հայտնվել է «այրվածի» հոտ, իսկ օդափոխության համակարգը մասնակի խցանվել է: Քրիստինա Կոխն արդեն հասցրել է մեկ անգամ վերանորոգել այն՝ իրեն կատակով անվանելով «տիեզերական սանտեխնիկ»: Մինչ ինժեներները փնտրում են պատճառները, անձնակազմն օգտվում է վթարային տարաներից: Թռիչքը շարունակվում է, և ապրիլի 6-ին տիեզերագնացները կիրականացնեն ամենամոտ թռիչքը Լուսնի կողքով:
