ԱՄՆ-ն Չինաստանին մեղադրել է միջուկային զինանոցն արագորեն ընդլայնելու մեջ և կրկնել Պեկինի՝ գաղտնի միջուկային փորձարկումների մասին մեղադրանքները։ Վաշինգտոնը պնդում է, որ Չինաստանն ապագա սպառազինությունների վերահսկման համաձայնագրի կողմ պետք է դառնա, հաղորդում է AFP-ն։
Հայտարարությունը հնչել է New START պայմանագրի դադարեցումից հետո, որը մինչև փետրվարի 5-ը ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև ռազմավարական սպառազինությունների սահմանափակման վերջին համաձայնագիրն էր։ Վաշինգտոնը կարծում է, որ պայմանագրի ժամկետի ավարտը հնարավորություն է տալիս կնքելու «ավելի լավ» համաձայնագիր՝ այս անգամ Չինաստանի մասնակցությամբ։
Պեկինը նախկինում հրապարակավ մերժել է եռակողմ բանակցությունների կոչերը։
Թափանցիկության բացակայության մեղադրանքներ
ԱՄՆ պետքարտուղարի օգնական Քրիստոֆեր Յոն Ժնևում զինաթափման վերաբերյալ կոնֆերանսում հայտարարել է, որ նախորդ պայմանագիրը «լուրջ թերություններ ունի», քանի որ այն հաշվի չի առել «Չինաստանի՝ միջուկային զենքի աննախադեպ, միտումնավոր, արագ և ոչ թափանցիկ կուտակումը»։
Նա պնդել է, որ Չինաստանը «զանգվածաբար ընդլայնում է զինանոցը՝ առանց թափանցիկության և առանց իր վերջնական նպատակները նշելու»։ Ամերիկացի պաշտոնյաները կարծում են, որ Պեկինը չորսից հինգ տարվա ընթացքում կարող է «հավասարության» հասնել առաջատար միջուկային տերությունների հետ, առանց մանրամասնելու, թե խոսքը հավասարության ինչ մակարդակի մասին է ։
Միջուկային զենքի ոչնչացման միջազգային արշավի (ICAN) տվյալներով՝ և՛ Ռուսաստանը, և՛ Միացյալ Նահանգներն ունեն ավելի քան 5000 միջուկային մարտագլխիկ։ Սակայն New START-ը սահմանափակել է տեղակայված մարտագլխիկների քանակը մինչև 1550՝ յուրաքանչյուր կողմի համար։ Վաշինգտոնը պնդում է, որ Չինաստանը արագորեն մոտենում է այս թվին։
Յոն նաև նշել է, որ մինչև 2030 թվականը Պեկինը կարող է ունենալ բավարար տրոհվող նյութ՝ ավելի քան 1000 միջուկային մարտագլխիկ արտադրելու համար։
Սպառազինությունների նոր մրցավազքի վտանգ
Պայմանագրի ժամկետի ավարտն աշխարհը թողեց առանց ռազմավարական միջուկային զենքի տեղակայումը սահմանափակող վավեր համաձայնագրի՝ տասնամյակների ընթացքում առաջին անգամ, ինչը սրեց նոր սպառազինությունների մրցավազքի վախերը։
Վաշինգտոնը պայմանագրի ժամկետի ավարտն անվանեց «ժամանակին»՝ ընդգծելով, որ նախկին քանակական սահմանափակումներն «այլևս արդիական չեն» Մոսկվայի ենթադրյալ խախտումների պայմաններում։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, ըստ Յոյի, մտադիր է ձգտել «ավելի լավ համաձայնագրի», որը կհանգեցնի միջուկային զենքի թվի կրճատմանը։
Գաղտնի փորձարկումների մեղադրանքներ
Ամերիկյան կողմը նաև վերահաստատել է պնդումը, որ Չինաստանը, հնարավոր է, 2020 թվականի հունիսի 22-ին Սինցզյանի Լոպ Նուրի փորձարկման վայրում անցկացրել է ցածր հզորությամբ ստորգետնյա միջուկային փորձարկում։ ԱՄՆ-ի տվյալներով՝ 2,75 մագնիտուդով սեյսմիկ ակտիվությունը կարող է վկայել մոտավորապես 10 տոննա միջուկային համարժեք հզորությամբ պայթյունի մասին։
Պեկինը հերքում է այս մեղադրանքները՝ դրանք «բացահայտ սուտ» և ԱՄՆ միջուկային փորձարկումների հնարավոր վերսկսումն արդարացնելու փորձ անվանելով։ Միացյալ Նահանգները միջուկային փորձարկում վերջին անգամ անցկացրել է 1992 թվականին։
Պետդեպարտամենտը նախկինում Ռուսաստանին մեղադրել էր ցածր հզորությամբ փորձարկումներ անցկացնելու մեջ, ինչը Մոսկվան հերքել էր։
Միևնույն ժամանակ, Ռազմավարական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի վերլուծաբանները վերջերս հրապարակված զեկույցում նշել են, որ միջուկային պայթյունի որևէ համոզիչ ապացույց չեն գտել. արբանյակային պատկերները չինական փորձարկման վայրում որևէ անսովոր ակտիվություն չեն հայտնաբերել։
